Kitabın başında uzun süre oturmak, öğrenmenin gerçekleştiği anlamına gelmez. Sayfalar ilerlediği hâlde birkaç saat sonra hiçbir şey hatırlanmıyorsa sorun çoğu zaman “hafızam kötü” değildir; çalışma sırasında beynin bilgiyi geri çağırmaya zorlanmamasıdır. Aşağıdaki mini teşhis, zamanınızı artırmadan yönteminizi düzeltmenize yardım eder.
Önce 2 dakikalık mini teşhis yapın
Son çalışmanızı düşünün ve size en çok uyan cümleyi seçin:
- Okurken anlıyorum fakat kitabı kapatınca anlatamıyorum: Pasif okuma ağırlıklı çalışıyorsunuz.
- Bugün biliyorum, üç gün sonra unutuyorum: Tekrar aralıkları plansız kalıyor.
- Soruyu görünce konuyu tanıyorum ama çözemiyorum: Bilgiyi uygulama pratiği eksik.
- On dakika içinde telefona bakıyorum: Dikkat sık sık bölünüyor.
- Gece çok geç çalışıyorum ve sabah yorgunum: Uyku ve çalışma zamanı öğrenmeyi zorluyor.
Birden fazla madde size uyabilir. Hepsini aynı gün düzeltmeye uğraşmayın; önce en belirgin olanı seçin.
“Okudum” yerine “hatırladım” ölçüsünü kullanın
Bir konuyu öğrendiğinizi test etmenin en basit yolu kitabı kapatmaktır. Başlığı gördükten sonra boş bir kâğıda bildiklerinizi yazın ya da sanki bir arkadaşınıza anlatıyormuş gibi sesli açıklayın. Takıldığınız yerleri işaretleyip yalnızca o bölümlere dönün. Böylece bildiğiniz satırları tekrar tekrar okumak yerine boşlukları tamamlarsınız.
Küçük kural: Her 20 dakikalık öğrenmenin sonunda en az 5 dakika kitaba bakmadan hatırlama yapın.
7 günlük öğrenme deneyi
Bu planı bir sınav programı değil, hangi yöntemin size yaradığını gösteren kısa bir deney olarak düşünün.
- 1. gün — Başlangıç testi: Tek bir konu seçin. 20 dakika çalışın, kitabı kapatın ve beş soru üretin. Cevaplayamadıklarınızı kırmızıyla işaretleyin.
- 2. gün — Kısa geri çağırma: Notlara bakmadan dünkü beş soruyu yanıtlayın. Ardından yalnızca eksik kalan kısmı 15 dakika gözden geçirin.
- 3. gün — Karışık soru: Aynı konudan kolay, orta ve zor soruları karıştırın. Yanlışın nedenini “bilgi eksiği, dikkatsizlik veya yöntem” diye sınıflandırın.
- 4. gün — Birine öğretme: Konuyu üç dakikada basit cümlelerle anlatın. Karmaşık anlattığınız bölüm henüz tam oturmamıştır.
- 5. gün — Aralıklı dönüş: Bir gün ara verdiğiniz bilgileri tekrar çağırın. Unutulan noktaları küçük kartlara yazın.
- 6. gün — Süreli uygulama: Kısa bir soru setini süre tutarak çözün. Hızdan önce doğru işlem sırasına odaklanın.
- 7. gün — Son test: İlk gün hazırladığınız beş soruyu yeniden cevaplayın ve sonuçları karşılaştırın.
Bir çalışma oturumu böyle görünebilir
| Süre | Ne yapılır? | Amaç |
|---|---|---|
| 5 dakika | Önceki bilgiyi kitapsız hatırlama | Beyni konuya hazırlamak |
| 20 dakika | Yeni konuyu öğrenme | Temel bağlantıları kurmak |
| 10 dakika | Soru çözme veya örnek üretme | Bilgiyi kullanmak |
| 5 dakika | Eksikleri yazma | Bir sonraki tekrarı belirlemek |
Not çıkarmayı kopyalama işine çevirmeyin
Sayfadaki her cümleyi deftere geçirmek düzenli görünür fakat zihni yeterince çalıştırmaz. Bir başlık için üç tür not yeterlidir: ana fikir, kendi örneğiniz ve cevaplamakta zorlandığınız bir soru. Renkli kalemler yalnızca önemli ayrımları göstermek için kullanılmalı; süsleme çalışma süresinin önüne geçmemelidir.
Ders programı kurarken küçük ve ölçülebilir hedefler seçmek için Kişisel Gelişim kategorisindeki rehberlerden yararlanabilirsiniz. Öğrencinin çalışma ortamı ve evdeki alışkanlıklar konusunda ise Aile kategorimiz iyi bir tamamlayıcıdır.
Dikkati korumak için ortamı sadeleştirin
- Telefonu sessize almak yerine erişemeyeceğiniz başka bir yere bırakın.
- Masanın üzerinde yalnızca o oturumda kullanacağınız kaynakları tutun.
- “İki saat çalışacağım” demek yerine “bu beş soruyu açıklayacağım” gibi bitiş noktası belirleyin.
- Uzun ve uykulu oturumlar yerine kısa, düzenli ve dinç çalışmaları tercih edin.
Telefonla geçirilen süre ders rutinini sürekli bozuyorsa, yakında yayımlanacak aile rehberimizde kavgasız sınır koyma yöntemlerini de bulabileceksiniz.
Ne zaman destek istemeli?
Yöntemi ve ortamı birkaç hafta düzenli uygulamanıza rağmen belirgin unutkanlık, günlük işleri etkileyen dikkat sorunu, yoğun kaygı veya sürekli uyku problemi devam ediyorsa öğretmen, okul rehberlik servisi ya da uygun bir sağlık uzmanıyla görüşmek yararlı olabilir. Amaç etiket koymak değil, öğrenmeyi zorlaştıran nedeni doğru belirlemektir.
İlk adım bugün daha uzun çalışmak değil; kitabı kapatıp beş soru sormaktır. Eğitimle ilgili farklı sorunlar için Eğitim kategorimizi, günlük hayattaki diğer pratik çözümler için SorunYok.com ana sayfasını inceleyebilirsiniz.