Kediler zaman zaman tüy yumağı veya hızlı yeme nedeniyle kusabilir; ancak tekrarlayan kusma normal kabul edilmemelidir. Kusmanın sıklığı, içeriği ve beraberindeki iştahsızlık, halsizlik, ishal ya da kilo kaybı altta yatan sorunun önemini anlamada belirleyicidir.
Evde insan ilacı vermek, kediyi kusturmaya çalışmak veya uzun süre aç bırakmak tehlikeli olabilir. Özellikle yavru, yaşlı veya kronik hastalığı bulunan kediler daha hızlı susuz kalabileceği için veteriner değerlendirmesi geciktirilmemelidir.
Kedi kusması ile öğürme aynı mı?
Kusmada karın kasları çalışır ve mide içeriği çıkar. Geri çıkarmada sindirilmemiş mama çoğu zaman pasif biçimde gelir. Öksürük veya tüy yumağı çıkarmaya çalışma ise nefes hareketleriyle karışabilir. Veterinere göstermek için güvenli mesafeden kısa video çekmek tanımlamaya yardımcı olabilir.
Kediler neden kusar?
- Çok hızlı yemek veya ani mama değişimi
- Tüy yumağı ve aşırı tüy yalama
- Bozulmuş gıda veya sindirim hassasiyeti
- Parazitler ve bağırsak hastalıkları
- İp, oyuncak parçası veya bitki yutma
- Böbrek, karaciğer, tiroit veya pankreas sorunları
- Zehirli madde ve insan ilacı teması
Nedeni yalnızca kusmuğun görünümüne bakarak kesinleştirmek mümkün değildir. Yaş, beslenme, aşı-parazit geçmişi ve diğer belirtiler birlikte değerlendirilir.
Hangi kusma acil olabilir?
| Uyarı işareti | Yapılacak işlem |
|---|---|
| Kan veya kahve telvesi görünümü | Acil veteriner değerlendirmesi |
| Tekrarlayan sonuçsuz öğürme | Yabancı cisim veya solunum sorunu açısından acil kontrol |
| Halsizlik ve iştahsızlık | Aynı gün veterinerle görüşme |
| Zehirlenme şüphesi | Kusturmadan hemen veterineri arama |
| Su içince tekrar kusma | Susuzluk riski nedeniyle hızlı değerlendirme |
Kusmuğun görünümü ne anlatır?
Sarı sıvı safra içerebilir, sindirilmemiş mama hızlı yeme veya geri çıkarma ile ilişkili olabilir, tüy içeren içerik tüy yumağını düşündürebilir. Fakat renk tek başına tanı koydurmaz. Kırmızı kan, koyu kahverengi içerik veya ip benzeri yabancı madde görülürse fotoğraf çekilip veterinerle paylaşılabilir; ip çekilmeye çalışılmamalıdır.
Veteriner öncesi neler not edilmeli?
- Kusmanın başladığı saat ve tekrar sayısı
- Kusmukta mama, tüy, kan veya yabancı cisim olup olmadığı
- Son mama değişikliği ve yenilen miktar
- Su içme, idrar ve dışkı durumu
- Evdeki bitki, ilaç, temizlik ürünü ve oyuncaklara erişim
- Kedinin genel davranışı ve ağrı belirtisi
Evde güvenli yaklaşım
Taze su erişilebilir tutulmalı ancak su içtikçe kusuyorsa zorla su verilmemelidir. Veteriner önermeden mama kesme süresi belirlenmemeli, insanlara ait mide ilacı kullanılmamalıdır. Zehirlenme şüphesinde ambalaj veya bitki örneği güvenli biçimde saklanabilir.
Tüy yumağı ne zaman sorun olur?
Aralıklı tüy çıkarma görülebilir; ancak sık kusma, sonuçsuz öğürme, kabızlık, iştahsızlık veya halsizlik tıkanma ya da başka hastalık belirtisi olabilir. Düzenli tarama yardımcı olabilir fakat tüy yumağı ürünleri veteriner önerisi olmadan aşırı kullanılmamalıdır.
Mama değişimi nasıl yapılmalı?
Ani değişim bazı kedilerde sindirim sorununa yol açabilir. Veteriner farklı bir plan vermediyse yeni mamaya geçiş birkaç güne yayılarak eski ve yeni mama kademeli karıştırılabilir. Mama yememe sorunu varsa iştahsızlık uyarıları köpekler için yazılmış olsa da veteriner değerlendirmesinin önemini açıklar; kedilerde özel plan için doğrudan veteriner aranmalıdır.
Sık sorulan sorular
Kedinin haftada bir kusması normal mi?
Cornell Feline Health Center, haftada birden sık kusan veya başka belirtileri olan kedilerin veterinerce değerlendirilmesini önerir. Düzenli kusma “normal” kabul edilmemelidir.
Kusan kediye yoğurt verilir mi?
Veteriner önerisi olmadan ev gıdası verilmemelidir; laktoz ve yağ içeriği sindirimi daha da bozabilir.
Kediyi evde kusturmak doğru mu?
Hayır. Bazı maddeler geri gelirken daha fazla zarar verebilir. Zehirlenme şüphesinde veterinerin talimatı izlenmelidir.
Kum davranışı değiştiyse kedi kum kabı dışına tuvalet yapıyor rehberi incelenebilir. Diğer içerikler Evcil Hayvanlar kategorisinde bulunur.
Veterinere anlatılacak örnek öykü
Kedinin iki gün içinde üç kez kustuğunu söylemek, yalnızca “sık kusuyor” demekten daha değerlidir. Kusmanın yemek öncesi mi sonrası mı olduğu, mama değişimi, son dışkılama zamanı ve su tüketimi not edilebilir. Evde zambak, temizlik ürünü, ip veya küçük oyuncak bulunuyorsa erişim ihtimali belirtilmelidir. Bu bilgiler veterinerin muayene ve tetkik önceliğini belirlemesine yardım eder.
Susuzluk belirtilerine dikkat
Tekrarlayan kusma sıvı ve elektrolit kaybına yol açabilir. Kedinin diş etlerinde kuruluk, belirgin halsizlik, gözlerde çöküklük veya idrar miktarında azalma fark edilirse değerlendirme geciktirilmemelidir. Deriyi çekerek evde susuzluk testi yapmak tek başına güvenilir değildir. Özellikle yavrular, yaşlı kediler ve böbrek hastalığı bulunanlar daha hızlı kötüleşebilir; telefonla veteriner önerisi alınmalıdır.
Yabancı cisim ve zehirlenme şüphesi
Ağızdan ya da makattan görünen ip çekilmemelidir; bağırsakta hasara neden olabilir. İnsan ağrı kesicileri, bazı bitkiler, böcek ilaçları ve temizlik maddeleri kediler için ciddi zehirlenme riski taşıyabilir. Kedi kusturulmaya çalışılmamalı, süt veya yağ verilmemelidir. Temas edilen ürünün ambalajı, yaklaşık miktar ve saat not edilerek en yakın veteriner kliniğiyle hemen iletişim kurulmalıdır.
